در این برنامه، شهریار زرشناس به عنوان کارشناس حضور داشت؛ این جامعهشناس با اشاره به تجربه تاریخی لیبرالیسم اظهار کرد: سیاست رسمی دولتهای لیبرال این بوده که مردم کاملا پس زده و ایزوله نگه داشته شوند؛ فضای مشارکت عمومی در کشورهایی با این خصوصیت از رونق افتاده است.
او افزود: ظهور و رشد پدیدههایی مانند ترامپ در جامعه آمریکا نشاندهنده دور زدن رویه رسمی سیاست در ایالات متحده است.
این جامعهشناس با بیان اینکه سیاست به شیوه مرسوم خود در غرب بی اعتبار شده است گفت: نو لیبرالیسم به چند دلیل از جامعه سیاستزدایی میکند؛ مثلا در حال حاضر مردم آمریکا هم از جمهوریخواهان و هم از دموکراتها به شدت سرخورده شدهاند چون سیاست رسمی لیبرال دموکراسی که در قالب احزاب و پارلمان به مفهوم لیبرالی شهروندی بی اعتبار شده است.
او ادامه داد: امروز کارشناسان سیاسی و اجتماعی در غرب از خطری به نام پوپولیسم نام میبرند؛ پوپولیسم در اینجا به معنی مردمگرایی نیست بلکه مردمفریبی است و لیبرالها حتی معنای لغوی آن را عوض کردهاند.
زرشناس با بیان اینکه پوپولیسم یکی از انواع ایدئولوژیهای عالم مدرن است گفت: عدالتطلبی مدرن توسط پوپولیسم نمایندگی میشود ولی نه به شیوه سوسیالیسم؛ ویژگی سوسیالیسم مخالفت با مالکیت خصوصی است ولی پوپولیسم که منتقد لیبرالیسم است، مالکیت خصوصی را نفی نمیکند و عدالت را به شیوه دیگری مطالبه میکند به عبارتی نماینده خرده بورژوازی است.
این جامعهشناس افزود: نوع بسیج سیاسی که لیرالیسم از طرق مختلف انجام میداد در حال بی خاصیت شدن است به همین دلیل از پوپولیسم به عنوان یک خطر یاد میکنند.
او خاطرنشان کرد: لیبرالیسم به چند دلیل حضور مردم را از سیاست جدا میکند، نخست به دلیل توزیع ناعادلانه ثروت که ایجاد سرخوردگی میکند و این احساس را به وجود میآورد که هر چه تلاش کنیم به نتیجه نمیرسیم.
زرشناس غرق کردن انسانها در روزمرگی را ویژگی نولیبرالیسم دانست و افزود: توجه صرف به خود و مسائل شخصی، ره آورد چنین تفکری است، به عبارتی جامعه نو لیبرال، حداقل مسئولیت اجتماعی را در پی دارد چون جامعه دچار آرمانزدایی شده است.
این جامعهشناس گفت: سومین ویژگی نولیبرالیسم این است که از وجود انسان غربی، معنازدایی میکند، انسانی که معنا و آرمان نداشته باشد، عمل سیاسی انجام نمیدهد و احساس مسئولیت هم نمیکند و چنین جامعهای ایزوله است.
مستندسازانی که مسئولیتپذیری را تصویر میکنند
در بخش بعدی، مسعود دهنوی (مستندساز) در برنامه حضور یافت؛ او با بیان اینکه دوربین مستندسازان به دنبال کشف انسانهای مسئولیتپذیر است اظهار کرد: در واقع کار چنین افرادی از مدتها قبل شروع شده و مستندسازان تنها بخشی از زندگی آنها را به تصویر میکشند.
محسن اردستانی دیگر مستندساز حاضر در برنامه هم به بیان دیدگاههای خود در این زمینه پرداخت و گفت: زمانی که بیماری کرونا شیوع داشت، بسیاری از این مسئله فرار میکردند ولی مدافعان سلامت در میدان حضور داشتند و با اینکه از نسلهای مختلف بودند، ولی مسئولیتپذیری، ویژگی مشترک همهی آنها بود.