مشاهده خبر

جمعه 13 مرداد 1402

چه کسانی زمینه‌ساز تبدیل جنبش مشروطه به حکومت رضاخانی شدند؟

یک پژوهشگر تاریخ معاصر در برنامه وارونگی شبکه افق گفت: طیفی که اعتنا به تاریخ و پیشینه ایران و مردم ایران بودند، همان‌ها فاتح مشروطه شدند و تقریبا دیگر ردی از روحانیت و دغدغه‌مندان به مشروعه‌خواهان نبود و در نهایت هم این گروه حکومت را به رضاخان دادند.

0

برنامه وارونگی با موضوعات سیاسی و فرهنگی و پاسخگویی به شبهات روز چهارشنبه از شبکه افق پخش شد.

در بخش اول برنامه به اخبار جعلی منتشر شده در 24 ساعت شبانه روز گذشته از سوی رسانه‌های بیگانه پرداخته شد که از جمله این خبرها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: واگذاری مس کرمان به گل گهر سیرجان، کمبود برق، علت تعطیلی ها و فوت محمدرضا بالی لاشک در جریان اعتراضات نوشهر.

در بخش شبهه این برنامه نیز به موضوع مقایسه تفرقه افکنی رسانه های بیگانه با اقداماتی که منجر به  انحراف مشروطه شد، با حضور محمدرضا کائینی، پژوهشگر تاریخ معاصر پرداخته شد.

کائینی درباره جریان مشروطه گفت: واقعیت این است که در جریان مشروطه، عناصر مختلف دخیل بودند. در مشروطه یک جریان چند گروه وجود داشت، گروه اول به شدت برایشان دغدغه بود که یک پدیده جدید و نورس با شرع انطباق داشته باشد، اینان مشروعه خواهان هستند مشروطه مشروعه می خواهند همانطور که خودشان نامگذاری کردند.  یک جریان مشروطه خواه مسلمان نیز داریم که آنها هم البته از نظر دینی کاملا مسلمان بودند و علمای بزرگی حمایشان می کردند اما بر این اعتقاد بودند که مشروطه ای که برکشیده از یک جامعه اسلامی است، به خودی خود مسلمان خواهد شد و خواهد ماند. خیلی اصرار طبقه اول را نداشتند و گاهی هم دغدغه جماعت اول را به جا نمی دانستند. نمونه این افراد، مرحوم آیت الله سید محمد طباطبایی و برخی از مراجع نجف بودند. این گروه حساسیت شیخ فضل الله نوری را نداشتند .

یک جریان سومی از روشنفکران سکولار تشکیل شد و اینها در بین خودشان هم یکسان نبودند. جریان اول با پایان مشروطه اول یا همان استبداد صغیر و فتح تهران به پایان خودش رسید و علامت آن اعدام و شهادت شیخ فضل الله در میدان توپخانه بود، جریان دوم از متدنین مشروطه خواه هم علما و هم چهره های مثل ستارخان از عرصه بیرون رانده شدن و به رقم همکاری که با مشروطه خواهان سکولار داشتند، در نهایت یا کشته شدند یا منزوی شدند.

وی افزود: طیف سوم که بی اعتنا به تاریخ و پیشینه ایران و مردم ایران بودند، همان ها فاتح مشروطه می‌شوند و تقریبا دیگر ردی از روحانیت و دغدغه‌مندان به مشروعه‌خواهان نیست. در نهایت هم این گروه حکومت را به رضاخان می دهد.

در ادامه برنامه مسعود رضائی، مورخ میهمان گفت و گوی اینترنی بود و درباره دلایل انحراف مشروطه گفت: باید به این نکته توجه داشته باشیم که اولا مردم ایران در آن زمان و حتی این زمان مردم دیندار و مذهبی هستند و ریشه های مذهب در فرهنگ ما خیلی قوی و عمیق است. نکته دوم این است که انگلیس و روس در آن دوران با هم یک رقابتی بر ایران داشتند و هر دو سعی می کردند منافع بیشتری بدست بیاورند. انگلیسی ها به دلیل قدرت و شبکه نفوذی که در داخل ایران در اقشار مختلف ایجاد کرده بودند به دنبال این بودند که ایران را در مسیر خواسته های خودشان قرار بدهند. ایران را منطقه ای به عنوان یک سپر حفاظتی برای آن ها باشد و چشم به سرمایه های آن داشتند.

وی افزود: شیخ فضل الله جزو متقدمین در مساله عدالتخانه بود و بر این  مساله به شدت پایبند بود. انگلیسی ها اصلا راغب نبودند که یک جریان اسلامی ناب در ایران روی کار بیاید و یک حرکت سیاسی عمیق را به راه بیندازد و طبیعی است در ادامه راه حرکت ملت ایران در مسیری متناسب با تعالیم و فرهنگ اسلامی خواهد بود. اما متاسفانه انگلیسی ها با استفاده از شبکه نفوذی که به وجود آورده بودند این حرکت را منحرف می کنند و میان علمای اسلامی تفرقه انداختند. بایستی از این مساله عبرت گرفت.

در بخش دیگر گفت و گو، یعقوب توکلی، مورخ درباره غفلت از نفوذ انگلیس در این جریان صحبت کرد: متاسفانه در حافظه تاریخی ما روند سو گیری، ورود، نفوذ و سلطه انگلستان مورد توجه دقیق قرار نگرفته است. واقعیت این است که از دوره قاجار ،نفوذ انگلستان در عرصه های مختلف گسترش پیدا کرد و این نفوذ تبدیل به یک سری زیرساخت های سلطه شد به گونه ای که این ها توانستند هر کسی که در برابر منافع انگلستان خودآگاهی تاریخی داشته و قدرت تصمیم گیری و تاثیرگذاری را داشت را در ایران نابود کنند. شخصیت های سیاسی مثل قائم مقام و امر کبیر و حتی شخصیت های مذهبی که توانستند خودآگاهی تاریخی را در برابر آنها ایجاد کنند.

انگلستان با ایجاد جو سازی سیاسی و ادعاهای مختلف و ایجاد اختلاف های مصنوعی و دروغین وتاریخ سازی های عجیب و غریب و دروغ مربوط به این مساله را از بین بردند .فضای فکر تاریخی در ایران خصوصا فکر تاریخی روشن فکری فضاییست که تعارض بین جریان مدافع وطن وجریان تشیع را دائما ترویج می کند.

رضایی در ادامه گفت و گو درباره دلیل تفرقه افکنی و جدا سازی روحانیت از مردم  توسط رسانه های غربی و معاند گفت: دلیل اصلی این مساله در واقع اسلام ستیزی است. غرب درباره اسلام و علی الخصوص تشیع به عنوان یک مذهب استقلال طلب، عزت طلب، ضد بیگانه و ضد سلطه امپریالیستی استکباری تحقیق و تفحص میکند. بنابراین چون روحانیت در واقع پرچمدار اسلامی و هر کسی که اسلام اصیل را دنبال بکند، آنها با تمام  کمال تلاش می کنند آن ها را تخریب کنند.

در بخش پایانی گفت و گو با کائینی، پژوهشگر تاریخ معاصر درباره شایعه و اتهام برخی درباره توافق شیخ فضل الله نوری با استبداد گفت: در سندی که در آخرین روزهای حیات شیخ فضل الله نوشته شده است، شیخ تاکید می کند که باید نهادی وجود بوجود بیاید که همچنان به هیچ کس ظلم نشود و رعیت مورد فشار و تطاول قرار نگیرد و به هیچ وجه از اندیشه تهدید قدرت و مشروطیت به مفهوم متعارفش یعنی عدالتخانه به هیچ وجه فاصله نگیرد.

آخرین اخبار

«میدون خراسون» برنامه‌ای با حضور ستارگان موسیقی در مدح امام رضا (ع) سرمایه اجتماعی در ایران و میزان مشارکت در انتخابات مجلس خبرنگار انگلیسی: آسانژ 23 ساعت در روز شکنجه می‌شد کشورهای حوزه بالکان و جنگ غزه هفته جمعیت همراه با مستندهای شبکه افق مستند «رویای بزرگ» از قاب شبکه افق تولید کوچک مقیاس؛ پیشنهادی برای مردمی‌سازی اقتصاد در افق تمدن اسلامی نگاهی نو به اعتراضات دانشجویی در آمریکا کتابی درباره تنها شهید اروپایی دفاع مقدس مقاومت نبرد رسانه‌ای را هم بُرده است از نمایشگاه کتاب تا نظارت بر فیلم‌های سینمایی در گفت‌وگو با وزیر ارشاد حضور یمنی‌ها با دست پُر در نمایشگاه کتاب تهران مستند «سلام به آینده» روایتی از سبک تربیتی مهارت‌ محور رازهای زندگی مرد موشکی ایران نگاهی به مستند «غیر رسمی ۶» / همراه با رهبری در راهروهای کتاب «میدون خراسون» برنامه‌ای با حضور ستارگان موسیقی سریالی از کره جنوبی به افق رسید! پخش مستندهایی با محوریت جمعیت در شبکه افق ساترا نگهبان پناهگاه‌های فرهنگی بازدارندگی؛ ویژگی اصلی قانون عفاف و حجاب گفت‌وگوی به افق فلسطین با خانواده‌ای که از غزه آمده‌اند «شب بخیر آمریکا» روایتی از اعتراضات دانشجویی در غرب گرامی‌داشت روز هلال احمر با «نشان امید» آنهایی که باید از مالیات بر عایدی سرمایه بترسند! سرانجام اعتراضات دانشجویی در آمریکا چه خواهد شد؟ نقش انسان – رسانه‌ها در پوشش واقعیت‌ها هفته‌ای پر از مستندهای جذاب در شبکه افق امر به معروف و نهی از منکر؛ فریضه‌ای دو سویه در جامعه اسلامی چرا اعتراضات دانشجویی آمریکا به خشونت کشیده شد؟ از احیای معاونت پرورشی تا راهکار دولت برای جبران کمبود 203 هزار معلم پیش‌بینی فیلسوف مشهور روس از آینده جنگ غزه «جعبه سیاه» آدم‌ها رو می‌شود/ چالش‌هایی که گاهی از دست مهمان برنامه در می‌رود بایدن چه خواهد کرد؟ همه چیز درباره آقای نادر حزب دموکرات و مصادره به مطلوب اعتراضات دانشجویی در آمریکا میراث حاج نادر و افق‌های نو در آمریکا پخش «در مرز غبار آلود» از افق / روایتی متفاوت از نادر طالب‌زاده پخش مستند‌هایی با موضوعات اجتماعی، فرهنگی و تاریخی از شبکه افق مسابقه‌ای برای کلاه‌سبزان نیروی دریایی پخش «بازی اختاپوس» از شبکه افق ماجرای نسبت فامیلی علیرضا قربانی با داور «محفل» از زبان احمد ابوالقاسمی + فیلم «جهان آرا» نظرات مختلف را به قضاوت می‌گذارد/ بازنمایی عملیات موشکی بیداری انسانی در دانشگاه‌های برتر آمریکا آقای خاص برای اولین بار در سیمای ملی به آنتن افق رسید مداخله آمریکا در ایران؛ از دوره رضاخانی تا امروز آیا استعفای مقامات امنیتی اسرائیل ادامه دارد؟ عملیات وعده صادق و تغییر تاکتیک در جنگ سایه‌ها «به افق فلسطین» تجربه شیرین دفاع از صدای مظلوم مدیر شبکه افق و برنامه وقت سحر در مجلس تقدیر شدند راز فروپاشی سیاسی رژیم صهیونیستی

ارسال دیدگاه


ارسال

جهت مشاهده دیدگاه های کاربران کلیک نمایید

دیدگاه ها