به گزارش روابط عمومی شبکه افق، فصل جدید مجموعه مستند «ملازمان حرم» قرار است در شبهای ماه رمضان از شبکه افق پخش شود. این مجموعه به روایت زندگی شهدای مدافع حرم، ازجمله شهدای «پرواز اردیبهشت» و شهدای قدس، میپردازد و تلاش دارد با تمرکز بر بُعد احساسی و انسانی این روایتها، بینندگان را به عمق تجربههای زیسته خانوادههای شهدا ببرد. در این مجموعه، مستندسازان با خانوادههایی از مناطق مختلف ایران گفتوگو کردهاند و سعی دارند روایتهای ناب و کمتر شنیدهشدهای از زندگی این قهرمانان و خانوادههایشان ارائه دهند.
محسن اردستانی، مستندساز و کارگردان این برنامه، در گفتوگویی به تشریح جزئیات این فصل و دغدغههای پشتصحنه پرداخت و گفت: در ابتدا قرار شد «شهدای پرواز اردیبهشت» با رویکرد مصاحبه با همسران یا مادران شهدای این حادثه انجام شود، تیمی تشکیل شده و محوری با تمرکز بر زنان و همسران شهدا شکل بگیرد تا اثری دراینخصوص ساخته شود.
وی افزود: بااینحال، ما با حوادث بعد از هفته اکتبر، شهادت سیدحسن نصرالله و مسائل مرتبط روبهرو شدیم. با وقوع این حوادث، به این نتیجه رسیدیم که علاوهبر شهدای پرواز اردیبهشت، درباره شهدای قدس هم اثری تولید شود. این ایده تبدیل به فصل جدیدی که شامل بخشهایی مانند «شهدای الی طریقالقدس» مدافعان حرم و «پرواز اردیبهشت» نیز شد.
اردستانی با بیان اینکه این فصل شامل ۳۰ قسمت خواهد بود و در شبهای ماه رمضان به نمایش درمیآید، گفت: احتمالاً قسمتهایی که درباره شهدای پرواز اردیبهشت ساخته شده، همزمان با ایام سالگرد شهادت و سقوط بالگرد شهید رئیسی پخش شود.
وی درباره استقبال مردم از مجموعه مستند «ملازمان حرم» عنوان کرد: به نظر من، این برنامه توانسته طی سالهای متمادی جایگاه خود را در میان خانوادهها پیدا کند. جالب است که برخی از خانوادههای شهدا از این که چرا تاکنون به سراغشان نرفتهایم، گله داشتند و منتظر شروع دوباره این برنامه بودند. این برنامه، بیشتر بر جنبه احساسی تمرکز دارد و نوعی روضهخوانی درباره این حماسه است، آن هم از دید زنان.
این مستندساز با اشاره به نقشآفرینی زنان در جنگ، به چالشهای خود در مسیر ساخت این مجموعه نیز اشاره کرد و گفت: ایجاد هماهنگی و اینکه بتوانیم برنامهای ارائه دهیم که هم مورد رضایت خانوادههای شهدا باشد و هم بینندگان، برای ما بسیار حائز اهمیت و چالشبرانگیز بود. مخاطبانی که وقت خود را صرف دیدن این برنامه میکنند باید بتوانند با آن همراه شوند.
کارگردان مستند «لشگر زینبی» بیان کرد: یک قاعده را از شهید آوینی یاد گرفتم که او در نریشن روایت فتح، از امیرالمؤمنین نقل میکند: «شرفالمکان بالمکین.» همین قاعده را در ساخت این برنامه به کار بردیم. برای مثال، زمانی که همسر شهیدی با رابط ما تماس گرفت و اعلام کرد که منزل پدر همسر شهید در شهرک شهید محلاتی در تهران و منزل خود شهید در پردیس قرار دارد، تصمیم گرفتیم براساس همان قاعده، برنامه را در مکانی بسازیم که خود شهید در آن حضور داشته است.
اردستانی ضمن اشاره به ساخته شدن این مجموعه مستند در خارج از استودیو اظهار کرد: به نظر من، احساسات و راحتی راوی (همسر، مادر یا خواهر شهید) در منزل شهید بهتر شکل میگیرد، زیرا آن مکان، فضایی است که ارواح طیبه شهدا در آن حضور داشتهاند و گاهی خود شهید نیز در آن رفتوآمد داشته است. برای مثال، همسر شهید سیدعباس صالحی از حضور در منزل شهید به دلیل یک ترس یا فوبیا اجتناب میکرد. او میگفت: «بعد از شهادت، حتی یکبار پشت در این خانه حالم بد شد و نتوانستم وارد شوم.» اما زمانی که ما تصمیم گرفتیم برنامه را در منزل شهید بسازیم، همان شب شهید به خواب همسرش آمد و گفت: «بچهها میخواهند بیایند، مهمان داریم. شما به خانه خودمان برگردید.» همسر شهید که متولد دهه هشتاد است، این بار با آرامش به خانه بازگشت و ترس او کاملاً از بین رفت.
این مستندساز پیرامون وضعیت مستندسازی در حوزه مقاومت اظهار کرد: ما به کسی مانند مرتضی آوینی احتیاج داریم که ظرفیتهای تولیدی جوانان حوزه رسانه را بشناسد و بتواند برای آنها برنامهریزی کند. اگر قادر بودم، چندین فصل یا حتی صدفصل از این برنامهها برای همه شهدا میساختم. بسیاری از شهدا هستند که هنوز مستندی درباره آنها ساخته نشده و موردتوجه قرار نگرفتهاند.
کارگردان مستند «روزگار احمد» افزود: در این مجموعه، مادر شهیدی را دیدم که مشکل تنفسی داشت، اما با وجود این شرایط حاضر شد برای ساخت برنامه همکاری کند. یا مادر شهید دیگری را دیدم که برایش اکسیژن در حرم عبدالعظیم تهیه کردیم تا بتواند با وجود مشکل تنفسی، در برنامه شرکت کند. این مادران وقتی میبینند که کاری در شأن فرزند شهیدشان انجام میشود، از همه توان خود برای همکاری استفاده میکنند.
اردستانی در پایان در مورد برنامه «ملازمان حرم» عنوان کرد: به نظرم، این برنامه باید ادامه پیدا کند تا روایتهای مربوط به مقاومت و جبهه سوریه خاموش نشود. این برنامه دو بُعد دارد: یک بُعد احساسی که ارتباط عاطفی مخاطب را تقویت میکند و یک بُعد تبیینی که به توضیح و تحلیل مسائل میپردازد. امروز، فصل حرف زدن و تبیین درست است، نه متهم کردن. من بهعنوان کسی که در این جبهه نقش دارم، وظیفه دارم بیشتر صحبت کنم و این جریان مقاومت را زنده نگه دارم.
منبع: هفتهنامه صدا و سیما