مشاهده خبر

پنج شنبه 6 اردیبهشت 1403

مداخله آمریکا در ایران؛ از دوره رضاخانی تا امروز

برنامه تلویزیونی «جهان آرا» چهارشنبه شب پنجم اردیبهشت ماه با موضوع شکست نظم آمریکایی در منطقه؛ بازخوانی پرونده های مهم مداخله نظامی علیه ایران در سالگرد عملیات طبس، روی آنتن زنده شبکه افق رفت.

0

در این برنامه، دکتر موسی حقانی - رییس پژوهشکده تاریخ معاصر ایران – به عنوان کارشناس حضور داشت؛ او در گفت‌وگو با محمدرضا باقری مجری جهان آرا، اظهار کرد: از نظر تسلیحات، ارتش دوره پهلوی دوم با پهلوی اول تفاوت دارد چون تجهیزات مدرن‌تری در اختیار داشت ولی معضل اصلی، حضور مستشاران آمریکایی در ایران بود.

حقانی افزود: ارتش ایران بعد از جنگ جهانی دوم توسط آمریکا بازسازی شده بود و مستشاران آمریکایی هم اجازه ظهور و بروز استعدادهای نظامی ایران را نمی‌دادند و بلکه آنها را تحقیر هم می‌کردند بنابراین ارتش دچار سرخوردگی شده بود ولی همان نیروها بعد از انقلاب و در دوران دفاع مقدس به خوبی از کشور دفاع کردند.

چرا آمریکا ارتش شاه را تجهیز می‌کرد؟

رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر ایران گفت: در دوران جنگ جهانی، تامین خوار و بار ایران در اختیار آمریکایی‌ها بود و مستشاران آمریکایی، حتی نخست وزیر و وزرای ایران را تهدید و تحقیر می‌کردند.

او ادامه داد: در عین حال آمریکا دریافته بود یک شاه قدرتمند در ایران می‌تواند منافعشان را تامین کند، شاهی که به یک ارتش قدرتمند متکی باشد.

عملیاتی چند ده ساله؛ راز طرح بورسیه رهبری آمریکا

حقانی خاطرنشان کرد: آمریکا در دوره ترومن، گام‌هایی جدی برای تغییر ساز و کار سیاسی در ایران برداشت که شامل اجرای اصل ترومن و همچنین طرح بورسیه رهبری بود.

این پژوهشگر تاریخ معاصر با بیان اینکه آمریکا این طرح را به مرحله اجرا درآورد تا نخبگان کشورهایی نظیر ایران را به ایالات متحده می‌بردند و تحت آموزش قرار می‌دادند عنوان کرد: هدف این بود که آنها بعدا مدیریت و کنترل نهادهای قدرت را در کشورهایشان در دست بگیرند و منافع آمریکا را هم تامین کنند.

پشت پرده حمایت آمریکا از ملی شدن نفت ایران

او تصریح کرد: محمدرضا شاه به خاطر پیوندی که با آمریکا و انگلیسی‌ها داشت، سبب شد ایران به عنوان دومین کشور دنیای اسلام، این رژیم را به رسمیت بشناسد و پاداشش هم حمایت‌های آمریکا و چند وام کلان بود.

حقانی با بیان اینکه آمریکا در جریان ملی شدن صنعت نفت هم ظاهرا حامی این ماجرا بود ولی بیشتر به دنبال عقب راندن انگلیس و گرفتن سهم بیشتر برای خودش بود عنوان کرد: 6 روز بعد از ملی شدن صنعت نفت ایران، چرچیل در یک سخنرانی گفته بود به زودی آمریکا با کمترین هزینه، بیشترین سهم را از نفت ایران می‌برد.

آیا مردم زمان شاه آمریکا را مدافع ایران می‌دانستند؟

رئیس پژوهشکنده تاریخ معاصر ایران گفت: جمع محدودی در دوران پیش از انقلاب، نظر مثبتی نسبت به آمریکا داشتند ولی آنهایی که جنایات سربازان این کشور در ایران را به یاد داشتند، اینگونه نبودند.

او ادامه داد: در سال 1342 یک موسسه آمریکایی در ایران دست به انجام نظرسنجی میان جوانان زد که جمع زیادی از مخاطبان، از سیاست‌های اقتصادی و حمایتی آمریکا در ایران انتقاد کرده بودند.

راهبرد آمریکا در مواجهه با شاه؛ انقلاب از بالا برای جلوگیری از انقلاب از پایین

حقانی تصریح کرد: آیزنهاور در اواخر دوران ریاست جمهوری خود، سفری چند ساعته به ایران داشت و در دیداری که با شاه داشت، به او گوشزد کرد که تنها با قدرت نظامی نمی‌تواند حکومت کند بلکه نیازمند اصلاحات اجتماعی هم هست ولی شاه توجهی به او نکرد.

این پژوهشگر تاریخ معاصر گفت: بعد از روی کار آمدن کندی و تغییر رویکرد او در حمایت بی چون و چرا از حکومت‌هایی مثل شاه، او پیش‌بینی کرد که انقلابی در ایران رخ خواهد داشت و به نفع شوروی هم خواهد بود بنابراین آمریکا تلاش کرد با انقلاب از بالا، جلوی انقلاب از پایین را بگیرد.

آمریکا هیچ وقت طرفدار ایران قدرتمند نبوده است

او با بیان اینکه آمریکا حتی آن زمانی که به رژیم پهلوی سلاح می‌فروخت، باز هم محدودیت‌هایی قائل بود چون عقیده داشت ایران نباید قدرتمند باشد خاطرنشان کرد: ترس دولتمردان ایالات متحده این بود که ممکن است این تسلیحات در اختیار کسانی قرار بگیرد که ممکن است هم پیمان آمریکا نباشند.

تغییر از نوع پهلوی؛ روی کار آمدن رجال وابسته به آمریکا به جای مقامات وابسته به انگلیس

حقانی افزود: کندی با شعار دموکراسی بر سر کار آمد ولی همچنان اصلاحات آمریکایی در ایران ادامه یافت، اسرائیل نفوذش را بیشتر کرد و کشتار 15 خرداد هم در همان دوره اتفاق افتاد.

این پژوهشگر تاریخ معاصر گفت: با روی کار آمدن جانسون، شاه به شدت تقویت شد و رجال وابسته به آمریکا در ایران همه امور را در دست گرفتند، البته اینها فرزندان همان رجال وابسته به انگلستان در دوره قبل بودند.

پاداش تصویب کاپیتولاسیون: وام 200 میلیون دلاری آمریکا به شاه

او با بیان اینکه بعد از تصویب کاپیتولاسیون و فروش استقلال قضائی ایران به آمریکا، یک وام 200 میلیون دلاری به شاه داده شد عنوان کرد: امام خمینی(ره) روی همین نکته دست گذاشتند و گفتند وامی که با بهره‌اش 300 میلیون دلار می‌شود به شاه دادند و او هم استقلال و آبروی ملت ایران را فروخت.

کارتر؛ از جنایتکار نامیدن شاه تا رهبر خردمند خطاب کردن او

حقانی خاطرنشان کرد: کارتر در دومین مناظره انتخاباتی با جرالد فورد، به این مطلب اشاره می‌کند که شما از یک فرد جنایتکار در ایران حمایت می‌کنید ولی زمانی که خودش روی کار می‌آید، حمایت کامل خود را از رژیم شاه اعلام می‌کند.

این پژوهشگر تاریخ معاصر گفت: او در جریان سفر به تهران هم ایران را جزیره ثبات و شاه را رهبری خردمند می‌نامد و از او می‌خواهد به برقراری ارتباط رژیم صهیونیستی با مصر کمک کند که مقدمه پیمان کمپ دیوید بود.

بازرگان به سرنگونی حکومت شاه باور نداشت!

او به وقایع بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اشاره و ابراز کرد: دی ماه 1357 چند روز قبل از رفتن شاه از ایران، بازرگان گفته بود امام خمینی(ره) عقیده دارد شاه باید برود، مگر می‌شود شاه برود؟ تازه بعدش با آمریکا و ارتش چه خواهیم کرد؟

چرا در آمریکا کودتا نمی‌شود؟

حقانی با بیان اینکه گفته‌اند چون آمریکا در خاک خودش سفارتخانه ندارد هیچ وقت در این کشور کودتا نمی‌شود چون سفارتخانه‌های ایالات متحده در همه کشورها مرکز توطئه و کودتاست عنوان کرد: تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در تهران، هیمنه ایالات متحده را شکست چون تا آن زمان هیچ کس جرأت نداشت نگاه چپ به آمریکا بکند به همین دلیل عملیات نظامی طبس برنامه‌ریزی شد که اتفاقا لجستیک بالایی هم داشت.

عملیات طبس بدون هماهنگی با نیروهایی در داخل ایران نبود

رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر گفت: قطعا آمریکا با هماهنگی‌هایی در داخل، عملیات طبس را برنامه‌ریزی کرده بود به همین دلیل و به خاطر نگرانی از قرار گرفتن اسناد حمله به دست نیروهای انقلابی، بنی صدر دستور بمباران منطقه را صادر کرد تا عوامل داخلی لو نروند.

او خاطرنشان کرد: آمریکا ظرفیت‌هایی را در داخل از جمله در بین مسئولان سیاسی و نظامی برای خود ایجاد کرده بود و نگران این بودند که اگر آنها لو بروند، دیگر نتوانند دست به اقدامی در ایران بزنند.

آخرین اخبار

گروهک منافقین؛ پدیده‌ای متفاوت در اندیشه الحادی دیدگاه‌های سعید جلیلی در مورد مسئله فلسطین وابستگی کاهنده جواب نداد، استقلال بالنده به کار آمد دیدگاه‌های علیرضا زاکانی در مورد مسئله فلسطین مجموعه مستند «یکی بود یکی نبود» روی آنتن شبکه افق / قصه فراموش نشدنی آدم‌ها برنامه «انتخاب ایران» برای کمک به انتخاب آگاهانه و خردمندانه مردم است آنچه باید تا حکمرانی کارآمد پدیدار شود نتانیاهو همه چیز را باخته است؛ هم جنگ و هم کابینه خودش نظرسنجی برنامه «به افق فلسطین» طنین دعای پرفیض عرفه در کربلا از شبکه افق دولت رئیسی، الگویی برای منتخبان جمهور دیدگاه‌های مسعود پزشکیان در مورد فلسطین فصل پنجم «بزرگراه همت» به آنتن افق رسید پخش «بزرگ راه همت» و «برسد به دست رئیس جمهور» این هفته از شبکه افق دولتی که در فسادستیزی متفاوت بود بررسی دغدغه ذهنی پسرها در مستند «صفر یک» «دومینو» با موضوع همزیستی انسان و سگ روی آنتن می‌رود نقشه‌هایی که غرب برای غرب آسیا داشت اسرائیل در هراس از پاسخ سخت حزب الله زمینه‌سازی برای ظهور در برنامه «بزرگراه همت» صله‌رحم و نماز اول وقت مهم‌ترین خصیصه اخلاقی برادرم بود مستند «جنون هسته‌ای» با افشای اسنادی از نتانیاهو به افق رسید پیشرفت خیره‌کننده‌ هسته‌ای ایران تنها در 3 سال چرا آمریکا برای آتش بس در غزه به تکاپو افتاده است؟ فصل پنجم مستند «بزرگراه همت» رونمایی شد تاکتیک‌ها و تکنیک‌های انتخاباتی؛ از غرب تا ایران هزینه و فایده مقاومت بیشتر است یا سازش؟ تحول حوزه سلامت در دوران شهید جمهور شدت گرفتن جنگ در غزه و تهدید پوشالی اسرائیل برای حمله به لبنان مستند «بدون حکم» روی آنتن شبکه افق سیما شورایی که اصولا سفارش قبول نمی‌کند! بررسی عملکرد شورای نگهبان در شبکه افق روایت سفرهای استانی شهید جمهور در مستند «آن سوی سفر» آیا نتانیاهو باز هم اشتباه خواهد کرد؟ روایت سفرهای استانی شهیدجمهور در مستندهای افق «به نام قانون» به میز نقد کافه مستند رسید وقتی استاندارد «استاندارد» ایران بالاتر رفت وقتی مردم پای نظام جمهوری اسلامی هستند دولتی که دو گانه دیپلماسی و میدان را از بین برد ورود دوباره ایران به فضا با روی کار آمدن دولت رئیسی وقتی هیچ کس به آمریکا اعتماد ندارد دنیایی نو به نام «عصر خمینی» حقیقت صهیونیسم از زبان خاخام‌های یهودی آمریکایی مردم زمان شاه هم از اسرائیل نفرت داشتند تلاش افق برای پوشش اخبار شهید جمهور شهید رئیسی مصداق سیاست‌ورزی الهی و مردم‌سالاری دینی بی نظمی جهانی برای حمایت از اسرائیل! نظم نوین جهانی و افول هژمون آمریکا شهید رئیسی؛ الگویی برای همه آنها که قصد خدمت دارند نقش مهم شهید امیرعبداللهیان در تعاملات خارجی ایران

ارسال دیدگاه


ارسال

جهت مشاهده دیدگاه های کاربران کلیک نمایید

دیدگاه ها